Өмнөд Солонгосын тусгай прокурорын баг өчигдөр (2026 оны 1 р сар 13) Сөүлд болсон шүүх хуралдаан дээр Ерөнхийлөгч асан Юн Сок Ёль-д цаазын ял оноохыг албан ёсоор хүсэлт болгон шүүхэд гаргав. Энэ нь түүний 2024 оны 12 р сар-д хууль бус байдлаар даралтын байдал/цэргийн хуулийн дэглэм зарласан үйлдлийнх нь улмаас гаргасан хэргүүдтэй холбоотой юм.

Прокуроруудын тодорхой бус болон «улс төрийн эрх мэдлийг урт хугацаанд хадгалах санаархалтай» гэж дүгнэсэн энэ үйлдлийг тэд дээд хэмжээний төрийн тогтолцоог эвдсэн “дайн тутамлах үйл ажиллагаа/эрх зүйн дарамт” гэж тодорхойлжээ. Тэдний өгүүлж байгаагаар энэ хэрэг нь Өмнөд Солонгосын Үндсэн Хуулийг үндсээр нь эвдсэн, улсын аюулгүй байдал, ард түмний эрх чөлөөнд гүнзгий хохирол учруулсан гэж үзсэн байна.

Тусгай прокурорын баг Ерөнхийлөгч асныг эдгээр үйлдлүүд нь улс төрийн институцийг мөшгөж, парламентын үйл ажиллагааг хаах, арми, цагдааг ашиглан Эрх мэдлийг хадгалах зорилготой гэж нотолжээ. Прокурорын нэр бүхий төлөөлөгчид:

“Энэхүү онц ноцтой үйлдэл нь зөвхөн эрх мэдлийг хууль бусаар хэрэгжүүлэх зэвсэгт бослогын шинжтэй бөгөөд үндсэн хуулийн дэглэмийг эрс эвдсэн” гэж шүүхэд тайлбарласан байна.

Юн Сок Ёль өөрөө *ийм үйлдлүүдийг *үйл явдлын үед улс орныг тогтворгүй нөхцлөөс хамгаалахын тулд хийсэн гэж мэдэгдэж байгаа хэдий ч прокурорууд үүнийг хүчээр засаг төрийг үргэлжлүүлэх, хууль ёсны хянах байгууллагуудыг өөрөө төвлөрүүлэн удирдах санаархал гэж үзжээ.

Энэ нь Өмнөд Солонгосын түүхэнд ерөнхийлөгчийг эсэргүүцэл, үндсэн хуулийн эсэргүүцлийн улмаас цаазын ял гомдоллож буй анхны тохиолдол биш боловч 1990-ээд оны үеийн Чун До Хуан ба Ро Тэ У нарын удирдагчдын эсрэг гарсан шийдвэрүүдийн дараах хамгийн ноцтой улс төрийн хэрэг болж байна.

Хэдийгээр Өмнөд Солонгост хуулиар цаазын ял оноох боломжтой ч 1997 оноос хойш хэн нэгэнд цаазын ял гүйцэтгээгүй бөгөөд бодит байдал дээр гүйцэтгэгдээгүй хэвээр байна. Судлаачдын үзэж байгаагаар хэрэгт ялагч гарсан ч цаазын ял нь магадгүй хэрэгжүүлэхгүй байж болзошгүй юм.

Шүүх шүүн таслах ажиллагаа үргэлжилж байна. Шүүх хуралдаан нь 2026 оны 2 р сар-д шүүхийн анхны шийдвэрээ гаргах төлөвтэй байна.