Инээдмийн баярын өдөр буюу 4-р сарын 1: Гарал үүсэл, ач холбогдол, уламжлал

Жил бүрийн 4 дүгээр сарын 1ний өдрийг дэлхий дахинаа “April Fool’s day”нэрлэдэг. Харин бидний хэлж заншсанаар “Инээдмийн баяр” хэмээн тэмдэглэн өнгөрүүлдэг билээ. Монголын хувьд хошин урлагийн салбар тэр дундаа "алтан үеийнхэн" маань олон нийтэд түгээн дэлгэрүүлсэн.

Гарал үүсэл

Дөрөвдүгээр сарын “хошин”  өдрийн гарал үүслийг тойрсон олон таамаг, ярианууд байдаг. 

Дэлхийн өнцөг булан бүрд хүмүүс олон зуун жилийн түүхтэй энэ баярын тухай өөр өөрийн олон түүхийг хуваалцдаг. Гэсэн ч уг баярын үүслийг Григорийн тоололтой холбоотой хэмээх итгэл үнэмшил давамгайлдаг байна.

Европын улс орнууд Григорийн тооллыг дагаж эхлэх үед  шинэ жил 4-р сарын нэгнээс 1-р сарын нэгэнд шилжиж энэ нь хүн амын дунд ихээхэн төөрөгдөл үүсгэсэн байна. Үүнээс улбаалан зарим хүмүүс шинэ жилийг 4-р сарын нэгний өдөр тэмдэглэсэн нь “April fool day” буюу төөрөгдлийн өдрийг бий болгожээ.

Дөрөвдүгээр сарын 1-нд шинэ жилээ тэмдэглэдэг эдгээр хүмүүс Григорийн хуанлийг дагаж мөрддөг бусад хүмүүст  онигооны бай болж, эргэн тойрныхондоо тэнэг гэж ойлгогдож байв.

Цаг хугацаа өнгөрөхөд энэхүү элэглэл, хошигнол нь тоглоом болж, 4-р сарын 1-ний өдрийг тэмдэглэдэг уламжлал болон хувирч, өнөөдрийн бидний мэддэг инээдмийн баярын бий өдөр болжээ.

Гэсэн хэдий ч энэ баярын яг гарал үүсэл нь тодорхойгүй хэвээр байгаа бөгөөд зарим түүхчид 4-р сарын 1-ний өдөр нь хавар ирэх эсвэл улирлын шинэчлэлтийг тэмдэглэдэг эртний баяр наадмаас эхтэй байж магадгүй гэж үзэж байна.

Тус баярын үүсэл хаанаас эхэлснээс үл хамааран дэлхий даяар хүмүүсийн зүрх сэтгэл, оюун ухааныг байлдан дагуулж, зугаатай золгүй явдал, хошигнол хийх дуртай баяр болжээ.

Дөрөвдүгээр сарын нэгний өдрийн ач холбогдол

Дөрөвдүгээр сарын инээдмийн өдөр нь хошигнол, шоглоомоор дүүрэн өдөр байхаас гадна хүн төрөлхтний хувьд илүү гүн гүнзгий ач холбогдолтой юм. Энэ өдөр бол бидэнд амьдралаа инээд хөөрөөр дүүрэн байлгах ёстойг сануулж байдаг. Түүнээс гадна нэгнээрээ хошигнон тоглох нь зөвхөн инээдийг авчрахаас гадна найз нөхөд, гэр бүлийнхэн, ажлын хамт олны хоорондын харилцааг дулаацуулж, илүү сайжруулдаг байна.

Дэлхий даяар 4-р сарын 1-ний өдрийн ёс заншил, уламжлал

Дөрөвдүгээр сарын 1-ний өдрийг дэлхийн бүх улс орон өөр өөрийнхөөрөө тэмдэглэдэг. 

Франц: 4-р сарын 1-ний өдрийг "Poisson d’Avril " гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь "4-р сарын загас" гэж орчуулагддаг. Францууд 4-р сарын 1-ний өдөр хошигнолын хохирогчдын нуруун дээр цаасан загас наадаг заншилтай. Зарим  хүмүүсийн нуруун дээр нь амьд загасыг ч наасан байх нь бий.