Цагаан сар бол Монголын ард түмний хамгийн том уламжлалт шинэ жил бөгөөд баяр дөхөх тусам хүнсний болон бараа бүтээгдэхүүний эрэлт өсдөг.
“Сүүлийн гурван жилийн хугацаанд Цагаан сарын үеэр Монгол Улсын эдийн засагт эргэлдэх мөнгө тогтмол өсөж, 2025 онд 1.2 их наяд төгрөгт хүрсэн.
Баярын өмнөх сараар (ихэвчлэн 1–2 дугаар сард):
-
Хүнсний бараа, ундаа, усны хэрэглээний үнийн өсөлт 2.7–3.4% байх нь элбэг (их хэсэг нь махны үнэ).
-
Үнийн өсөлт инфляцид багагүй түлхэц өгдөг.
-
Монголбанкнаас бэлэн мөнгө ихээр гүйлгээнд гардаг, мөн зээл авах эрэлт нэмэгддэг гэж үзсэн судалгаа бий.
🛒 Хамгийн их борлуулагддаг хүнс, нэрийн бараа
🥩 Хүнсний гол хэрэглээ:
| Ангилал |
Жишээ бүтээгдэхүүн |
Шалтгаан |
| Мах, махан бүтээгдэхүүн |
Хонины ууц, бууз, банш |
Үндсэн идээцэний гол хэсэг |
| Гурилан бүтээгдэхүүн |
Ул / хэвийн боов |
Баярын ширээнд зайлшгүй |
| Сүүн бүтээгдэхүүн |
Цагаан идээ, айраг |
Бэлэглэлт, идээний төрөл |
| Ундаа, ундаа |
Ус, архи, цай |
Баярын зоог |
| Бэлэг, хувцас |
Дээл, оймс, бэлэг |
Золгох бэлэг |
Эдгээр нь баярын үед үйлдвэрлэл болон борлуулалт хамгийн эрчимтэй өсдөг бүтээгдэхүүнүүд юм.
Жишээ:
• Нэг өрх бор идээний хэрэглээ ~499.8 мянган төгрөг, үүнээс махны зардал ~56% эзэлдэг.
• Цагаан идээний хэрэглээ ~299.2 мянган төгрөг гэж 1 судалгаанд үзжээ.
Тайлбар:
📌 2) Нэг өрхийн зардлын төрөл:
| Зардлын төрөл |
Жишээ дүн (MNT) |
Шалтгаан |
| Хүнсний бүтээгдэхүүн |
~500,000 |
Цагаан, бор идээ |
| Цагаан бүтээгдэхүүн |
~300,000 |
Айраг, идээ |
| Бэлэг, хувцас |
~200,000–400,000 |
Дээл, оймс |
| Нийт |
~1,2 сая – 2,0 сая |
Баярын өргөн хэрэглээ |
(Өрхийн зардлын дүнг онлайн мэдээллүүд дунджаар харуулсан)
💰 Эдийн засгийн хэмжээ — Улсын хэмжээнд эргэлт
Нийт судалгаанаас харахад:
-
1.2 их наяд төгрөг орчим буюу түүнээс илүү Цагаан сарын үеэр улсын дотоод зах зээлд мөнгө эргэлдэж байж болзошгүй гэж ҮСХ-ын зарим мэдээлэлд дурдагддаг.
-
Энэ нь хүнсний бараа, ундаа, хувцас, үйлчилгээний худалдан авалт, золгох бэлэг, замын зардал зэргийг хамарсан тоон үзүүлэлт юм.
📌 Орлогын нөлөө
-
Баярын үед хүнсний салбарын эрэлт нэмэгдсэнээр жижиг, дунд бизнесүүд борлуулалт ихтэй байдаг.
-
Худалдаа үйлчилгээний сүлжээ, барилга үйлчилгээний салбаруудад түр зуурын борлуулалтын өсөлт ажиглагддаг.
📉 Сүүлийн 3 жилийн динамик
| Жил |
Нийт борлуулалт (+ ба сар бүр) |
Үнийн өсөлт |
Орлого эргэлт (MNT) |
| 2023 |
Өсөлттэй байдал |
~+3% хүнсний үнэ |
~900 млрд+ |
| 2024 |
Ирэх хандлага өндөр |
~+3.2% |
~1.0–1.2 их наяд |
| 2025 |
Хэрэглээ эрчимтэй |
~+3.4% |
~1.2–1.3 их наяд |
Жишээ нь 2024–2025 онд баярын өмнөх бараа эрэлт өссөн судалгаанууд бий.
Цагаан сар нь:
✔️ Иргэдийн хэрэглээ, борлуулалтын оргил үе
✔️ Хүнсний болон баярын бараанд их хэмжээний зардал гаргах цаг
✔️ Дотоодын жижиг, дунд үйлдвэрлэлд том боломж
✔️ Улсын эдийн засагт 1 их наяд+ төгрөгийн эргэлт бий болгодог
Эдгээр нь урагшаа ч мөн эерэг нөлөө үзүүлдэг, ялангуяа үнэ бүтээдэг, худалдаа үйлчилгээний салбарт борлуулалт өсдөг.
СЭТГЭГДЭЛ Үлдээх