Сүүлийн арван жилийн хугацаанд нийслэлийн төсөв тасралтгүй өсөж, хотын хөгжил, бүтээн байгуулалтын цар хүрээ мэдэгдэхүйц өөрчлөгдсөн байна. Төсвийн хэмжээ нэмэгдэхийн хэрээр иргэдийн дунд “аль үеийн удирдлагын үед хот илүү хөгжсөн бэ?” гэсэн асуулт улам их тавигдах болсон. Энэ удаа 2017–2026 оны хоорондох нийслэлийн төсвийн зарцуулалтын хэмжээг харьцуулан тоймлон хүргэж байна.
Төсвийн өсөлтийн ерөнхий зураг:
Сүүлийн жилүүдийн тоон мэдээллээс харахад нийслэлийн төсөв тогтвортой өсөлттэй байсан ч 2022 оноос хойш огцом нэмэгдсэн нь анзаарагдаж байна.
| Он |
Төсөв (их наяд төгрөг) |
| 2017 |
1.1 |
| 2018 |
1.1 |
| 2019 |
1.4 |
| 2020 |
1.2 |
| 2021 |
1.1 |
| 2022 |
1.7 |
| 2023 |
2.8 |
| 2024 |
3.7 |
| 2025 |
6.4 |
| 2026 |
11 |
2017–2021 онд төсөв харьцангуй тогтвортой, бага хэлбэлзэлтэй байсан бол 2022 оноос эхлэн өсөлтийн хурд эрс нэмэгдсэн байна. Эхний үе: Тогтвортой боловч хязгаарлагдмал төсөв (2017–2021) Энэ хугацаанд нийслэлийн төсөв дунджаар 1–1.4 их наяд төгрөгийн хооронд хэлбэлзэж байв.
Онцлог нь:
-
Ихэнх хөрөнгө зам засвар, урсгал зардалд төвлөрсөн
-
Томоохон шинэ төслүүд харьцангуй цөөн
-
Санхүүгийн боломж хязгаарлагдмал байсан
Иймээс хотын хөгжил илүү “алхам алхмаар” явагдсан үе гэж судлаачид үздэг. Шилжилтийн үе: Хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэн жилүүд (2022–2023) 2022 оноос төсөв 1.7 их наяд болж өссөн нь хот байгуулалтын бодлогын өөрчлөлт эхэлснийг харуулдаг.
Гол өөрчлөлтүүд:
-
Дэд бүтцийн төслүүд нэмэгдсэн
-
Шинэ зам, тохижилтын ажлууд эрчимжсэн
-
Хотын түгжрэл, агаарын асуудлыг шийдэхэд чиглэсэн хөрөнгө оруулалт өссөн
2023 онд төсөв 2.8 их наяд хүрч, өмнөх үеэс бараг хоёр дахин нэмэгдсэн нь анхаарал татсан үзүүлэлт байв.
Огцом өсөлтийн үе: Мега төсөл ба их төсөв (2024–2026)
2024 оноос эхлэн нийслэлийн төсөв огцом өсч:
Энэ үеийн онцлог:
-
Том хэмжээний авто зам, уулзварууд
-
Хотын төвлөрлийг сааруулах төслүүд
-
Инженерийн шугам сүлжээний шинэчлэл
-
Хотын урт хугацааны хөгжлийн бодлого
Өөрөөр хэлбэл нийслэлийн төсөв анх удаа “хөгжлийн хурдтай үе”-д шилжсэн гэж үзэж болно.
Төсөв өссөн нь хөгжил болсон уу?
Төсөв нэмэгдэх нь дангаараа хөгжлийг илэрхийлэхгүй. Иргэдийн хувьд дараах асуултууд хамгийн чухал хэвээр байна.
-
Замын түгжрэл бодитоор буурсан уу?
-
Агаар, орчны чанар сайжирсан уу?
-
Амьдрах орчин илүү тав тухтай болсон уу?
-
Төсвийн үр ашиг хэр байв?
Ирэх жилүүдэд зөвхөн төсвийн хэмжээ бус зарцуулалтын үр ашиг хотын удирдлагын үнэлгээний гол шалгуур болох төлөвтэй байна. Сүүлийн арван жилд нийслэлийн төсөв 10 дахин өсөх хэмжээнд хүрсэн нь түүхэн өөрчлөлт юм. Харин цаашид хотын хөгжлийг тодорхойлох зүйл нь төсвийн хэмжээ биш иргэдийн амьдралд мэдрэгдэх бодит үр дүн байх болно.
СЭТГЭГДЭЛ Үлдээх